“We hebben een platform nodig.”
Het is een uitspraak die ik regelmatig hoor. Soms in de eerste minuten van een gesprek, soms al in de eerste e-mail. Meestal wordt hij met overtuiging uitgesproken, alsof de belangrijkste beslissing al genomen is.
En misschien is dat ook zo.
Misschien heeft de organisatie inderdaad een leerplatform nodig.
Toch merk ik dat ik op zo’n moment vooral nieuwsgierig word. Niet naar het platform, maar naar de weg die iemand heeft afgelegd om tot die conclusie te komen. Want hoe weet je eigenlijk dat een platform de juiste oplossing is?
Dat klinkt als een eenvoudige vraag, maar in de praktijk blijkt hij verrassend lastig te beantwoorden.
Wanneer een oplossing een vertrekpunt wordt
Vrijwel iedere organisatie herkent het moment waarop leren onder druk komt te staan. Nieuwe collega’s hebben langer nodig om zelfstandig te worden, kennis blijft hangen bij een kleine groep experts of de organisatie groeit sneller dan kennis kan worden overgedragen. Er ontstaat een gevoel dat er iets moet veranderen.
Dat gevoel vraagt om richting. En richting krijgt vaak de vorm van een oplossing.
We hebben een platform nodig.
Het is een begrijpelijke gedachte. Een platform is concreet. Je kunt leveranciers vergelijken, wensen verzamelen en een project starten. Het geeft het gevoel dat er beweging ontstaat.
Toch wordt daarmee ongemerkt een belangrijke stap overgeslagen. Niet de keuze voor een platform is namelijk de eerste vraag, maar de vraag welke verandering een organisatie eigenlijk wil realiseren.
Achter iedere oplossing schuilt een andere ambitie
Hoewel veel organisaties met dezelfde oplossing beginnen, blijken hun ambities vrijwel nooit hetzelfde.
De ene organisatie wil nieuwe medewerkers sneller inwerken. Een andere wil kennis behouden nu ervaren collega’s met pensioen gaan. Weer een andere zoekt een manier om professionals met elkaar te laten leren, of wil de kwaliteit van dienstverlening verbeteren door kennis beter beschikbaar te maken.
Op papier lijken die vraagstukken misschien op elkaar. In de praktijk vragen ze om heel verschillende keuzes.
Dat is precies waarom een leerplatform nooit een doel op zichzelf kan zijn. Het is een middel dat pas betekenis krijgt wanneer duidelijk is welk gedrag je wilt veranderen, welke kennis je wilt ontwikkelen en welke rol leren speelt in het dagelijkse werk.
Eerst begrijpen, daarna ontwerpen
Bij Learning Heroes begint een traject daarom zelden met functionaliteiten.
We beginnen liever met vragen.
Niet omdat we de oplossing willen uitstellen, maar omdat we begrijpen dat een goede oplossing alleen kan ontstaan wanneer de vraag helder is.
Wat moet er over een jaar anders zijn dan vandaag?
Welke mensen moeten zich ontwikkelen?
Hoe ziet hun werkdag eruit?
Waar ontstaat ruimte om te leren en welke rol spelen collega’s, leidinggevenden of experts daarin?
Dat soort gesprekken levert zelden een lijst met functies op. Ze leveren iets veel waardevollers op: inzicht. In de organisatie, in de doelgroep en in het gedrag dat uiteindelijk moet veranderen.
Pas daarna ontstaat vanzelf de vraag hoe een leeromgeving dat proces kan ondersteunen.
Dan krijgt een platform pas betekenis
Op dat moment verandert ook de manier waarop je naar een leerplatform kijkt.
De vraag is niet langer welke functionaliteiten beschikbaar zijn, maar welke combinatie van mogelijkheden de ambitie van de organisatie het beste ondersteunt.
Voor de ene organisatie betekent dat een duidelijke onboarding met leerpaden, voortgang en certificering. Voor een andere ligt de nadruk juist op kennisdeling via artikelen en social boards, of op workshops die online en fysiek leren met elkaar verbinden. Managers kunnen behoefte hebben aan dashboards en rapportages om ontwikkeling inzichtelijk te maken, terwijl een andere organisatie vooral zoekt naar flexibiliteit in rollen, rechten en contentbeheer. De bouwstenen zijn grotendeels hetzelfde. De manier waarop ze samenkomen is iedere keer anders.
Daarom geloven wij ook niet in een standaard inrichting. Niet omdat maatwerk altijd beter is, maar omdat iedere organisatie een eigen context, eigen cultuur en eigen ambitie heeft. Een leerplatform moet die werkelijkheid ondersteunen, niet andersom.
De vraag bepaalt de waarde van de oplossing
Misschien is dat wel de belangrijkste les die we in de afgelopen jaren hebben geleerd.
Organisaties kiezen zelden een verkeerd platform.
Ze beginnen soms met de verkeerde vraag.
En wanneer de vraag niet scherp is, wordt het platform al snel een verzameling mogelijkheden die nooit helemaal aansluit op wat mensen werkelijk nodig hebben.
Daarom worden wij eigenlijk altijd enthousiast als iemand zegt: “We hebben een platform nodig.”
Niet omdat we denken het antwoord al te kennen.
Maar omdat we weten dat op dat moment het belangrijkste gesprek nog moet beginnen.
