Nog nooit was kennis zo toegankelijk als nu.
Een vraag stellen, op enter drukken en binnen enkele seconden verschijnt een antwoord. Gestructureerd, helder en vaak verrassend bruikbaar. Waar we vroeger moesten zoeken, vergelijken en interpreteren, lijkt informatie tegenwoordig moeiteloos beschikbaar.
Dat voelt als vooruitgang.
En dat is het ook.
Maar toegankelijkheid is niet hetzelfde als leren.
Die twee begrippen worden steeds vaker door elkaar gehaald.
Wie informatie kan reproduceren, heeft nog niet automatisch iets geleerd. Een tekst lezen betekent niet dat je hem begrijpt. Een video bekijken betekent niet dat je anders gaat handelen. En een perfecte samenvatting maakt van niemand een betere professional.
Leren begint namelijk pas op het moment dat informatie betekenis krijgt.
Leren vraagt meer dan toegang tot kennis
Dat gebeurt wanneer nieuwe kennis botst met wat je al dacht te weten. Wanneer een praktijkvoorbeeld ineens iets duidelijk maakt. Wanneer je ontdekt dat een overtuiging niet klopt. Of wanneer je iets toepast en merkt dat de werkelijkheid weerbarstiger is dan de theorie.
Daarom is het beschikbaar maken van informatie op zichzelf nog geen leerinterventie.
Je kunt een LMS vullen met artikelen, video’s, e-learning en documenten. Je kunt medewerkers toegang geven tot een enorme kennisbank. Je kunt alle informatie logisch ordenen en uitstekend vindbaar maken.
Maar daarmee heb je nog niet bepaald wat iemand moet leren.
Laat staan hoe.
Soms moet iemand iets weten. Soms moet iemand iets kunnen toepassen. Soms moet gedrag veranderen. En soms wil je dat iemand juist leert om zelf een afweging te maken in een situatie waarvoor geen standaardantwoord bestaat.
Dat vraagt iedere keer iets anders van de leerervaring.
Goed leren is niet altijd efficiënt
Leren is bovendien zelden een volledig efficiënt proces.
Sterker nog, goed leren voelt regelmatig ongemakkelijk. Er ontstaat twijfel. Verwarring. Soms zelfs frustratie.
Je probeert iets. Het lukt niet. Je krijgt feedback. Je probeert het opnieuw.
Of je denkt dat je iets begrijpt en ontdekt pas wanneer je het moet toepassen dat er nog een gat zit.
Juist daar gebeurt iets wat moeilijk te vervangen is door alleen meer informatie aan te bieden.
Want soms moet leren een beetje schuren.
Niet om het moeilijk te maken omdat moeilijk beter zou zijn, maar omdat oefenen, ophalen, fouten maken, feedback krijgen en opnieuw proberen onderdeel kunnen zijn van wat iemand nodig heeft om iets uiteindelijk zelfstandig te kunnen.
AI maakt informatie makkelijker. Niet automatisch leren beter
AI kan veel van dat proces ondersteunen.
Het kan informatie structureren, teksten schrijven, voorbeelden bedenken, vragen formuleren, samenvatten, vertalen en content aanpassen aan verschillende niveaus.
Dat maakt het een waardevol hulpmiddel voor iedereen die online of blended leren ontwikkelt.
Maar doordat AI zo goed wordt in het produceren en toegankelijk maken van informatie, wordt een andere vraag juist belangrijker:
Wat moet iemand na deze leerervaring daadwerkelijk weten, begrijpen of kunnen?
Want als het antwoord daarop niet helder is, maakt AI het vooral mogelijk om heel snel heel veel content te produceren.
En meer content is niet automatisch meer leren.
Een leerplatform is daarom meer dan een contentbibliotheek
Hetzelfde geldt voor een LMS/LXP.
Een leerplatform kan e-learning, artikelen, video’s, toetsen, workshops en andere leercontent bij elkaar brengen. Maar de waarde zit niet alleen in het feit dat die informatie ergens beschikbaar is.
Interessanter wordt het wanneer je gaat nadenken over wat iemand op welk moment nodig heeft.
Moet iemand eerst iets weten voordat een volgende stap beschikbaar wordt? Is oefenen belangrijker dan nog een stuk uitleg? Heeft een nieuwe medewerker iets anders nodig dan iemand die al jaren in dezelfde functie werkt? Wil je alleen kennis toetsen of juist toepassing? Moet iemand zelfstandig leren of is contact met een trainer, docent of collega onderdeel van het proces?
Dan wordt de inrichting van een leerplatform onderdeel van de didactiek.
Niet de technologie bepaalt hoe iemand leert.
Maar de technologie kan wel helpen om de leerervaring te creëren die daarbij past.
De rol van de leerontwerper wordt daardoor niet kleiner
Daarom geloof ik ook niet dat AI de rol van de onderwijskundige, docent of leerontwerper simpelweg overneemt.
Integendeel.
Juist nu AI steeds beter wordt in het produceren van informatie, wordt het belangrijker om na te denken over wat iemand werkelijk moet leren, waarom dat belangrijk is en welke ervaring daarvoor nodig is.
AI kan helpen om ideeën uit te werken. Om varianten te maken. Om toetsvragen of casussen te bedenken. Om content aan te passen of een eerste opzet te maken.
Maar iemand moet nog steeds bepalen waarom die toetsvraag daar staat.
Waarom iemand eerst moet oefenen.
Waarom je op het ene moment uitleg geeft en op het andere moment juist niet.
En wanneer iemand iets voldoende beheerst om verder te gaan.
Dat zijn didactische keuzes.
Bij Learning Heroes zien we AI daarom niet als vervanger daarvan, maar als een technologie die het ontwerpen en ontwikkelen van leren kan ondersteunen.
Want uiteindelijk is informatie beschikbaar maken relatief eenvoudig geworden.
Ervoor zorgen dat iemand er iets mee kan, is nog steeds een vak.
Learning Heroes ontwikkelt SaaS LMS/LXP-leerplatformen voor onder andere opleidings- en trainingsbureaus, uitgeverijen, kennisorganisaties en (semi-)overheden die online en blended leren willen aanbieden. Daarbij kijken we niet alleen naar het beschikbaar maken van e-learning en andere leercontent, maar ook naar de didactiek en gebruikerservaring erachter. Met onder andere leerpaden, toetsen, doelgroepen, dashboards, workshops en social learning kan een leerplatform zo worden ingericht dat mensen niet alleen toegang krijgen tot informatie, maar ook kunnen oefenen, toepassen, kennis ophalen en leren in een context die past bij hun rol en leerdoelen. Technologie, UX en didactiek komen daarin samen.
