We vinden het prettig als iemand enthousiast vertelt dat een e-learning ‘leuk’ was.
Het voelt als een compliment voor de maker. De vormgeving was aantrekkelijk, de video’s waren prettig om naar te kijken en de modules waren soepel door te lopen.
Iedereen tevreden.
Toch bekruipt me bij zo’n reactie vaak een andere vraag.
Wat is er eigenlijk veranderd?
Niet wat iemand heeft aangeklikt. Niet welk certificaat is behaald. Maar wat iemand morgen anders doet dan gisteren.
Daar begint leren voor mij.
Een prettige leerervaring is niet automatisch een effectieve leerervaring
We beoordelen online leren opvallend vaak op de ervaring tijdens het leren.
Was het duidelijk? Was het leuk? Werkte alles technisch goed?
Dat zijn belangrijke voorwaarden. Zeker bij e-learning en online leren wil je niet dat slechte navigatie, onduidelijke instructies of techniek het leren in de weg zitten.
Maar een prettige gebruikerservaring zegt nog niet zoveel over het uiteindelijke leerresultaat.
Sterker nog: soms zijn de momenten waarop leren even ongemakkelijk voelt juist de momenten waarop er iets gebeurt.
Iedereen kent dat gevoel. Je leest iets dat niet direct past bij wat je al weet. Je probeert een nieuwe vaardigheid uit en merkt dat het nog niet lukt. Je twijfelt aan een antwoord. Je maakt een fout. Je moet opnieuw beginnen.
Precies op dat moment moet je iets doen met wat je weet.
Niet omdat alles soepel verloopt, maar omdat je nieuwe kennis probeert te verbinden aan wat je al kent en kunt.
Leren mag moeite kosten
Leren is daardoor zelden een rechte lijn.
Het is proberen, corrigeren, vergeten en opnieuw ontdekken. Iets ophalen zonder het antwoord meteen voor je te hebben. Een keuze maken terwijl je twijfelt. Feedback krijgen en opnieuw proberen.
Dat proces kost moeite.
En dat is niet per definitie iets wat we uit een leerervaring moeten ontwerpen.
Dat betekent natuurlijk niet dat leren frustrerend moet zijn. Integendeel. Een goede leerervaring voelt veilig genoeg om fouten te maken en uitdagend genoeg om nieuwsgierig te blijven.
De kunst is om precies genoeg weerstand te organiseren.
Niet zoveel dat iemand afhaakt, maar ook niet zo weinig dat iemand gedachteloos verder klikt.
Ontwerp niet voor klikken, maar voor wat iemand moet kunnen
Dat vraagt om een andere manier van ontwerpen.
Niet beginnen met de vraag hoeveel e-learningmodules er nodig zijn, maar met de vraag welk gedrag uiteindelijk moet veranderen.
Wat moet iemand straks anders zien, anders besluiten of anders doen?
Pas daarna volgt de vorm.
Soms betekent dat een korte reflectievraag op het juiste moment. Soms een praktijkopdracht. Soms een casus waarin meerdere antwoorden mogelijk lijken. Soms een toetsvraag die niet alleen controleert of iemand het antwoord weet, maar iemand juist even aan het twijfelen brengt.
En soms is de beste leerinterventie helemaal geen e-learning.
De vorm volgt uit wat iemand moet leren.
Niet andersom.
Een LMS kan meer doen dan content aanbieden
Daarom zien wij een LMS/LXP ook niet alleen als een plek waar je e-learning, video’s en andere leercontent neerzet.
Een leerplatform kan juist helpen om verschillende momenten en vormen van leren met elkaar te verbinden.
Iemand kan iets uitgelegd krijgen, oefenen, een toets of casus maken, deelnemen aan een workshop, later opnieuw met kennis worden geconfronteerd of ervaringen uitwisselen met anderen.
Niet omdat je zoveel mogelijk LMS-functionaliteiten wilt gebruiken.
Maar omdat verschillende leerdoelen verschillende leerervaringen vragen.
Daar zit voor mij ook de interessante relatie tussen didactiek en technologie.
De technologie bepaalt niet hoe iemand leert. Maar de manier waarop je een leerplatform inricht, kan wel ruimte maken voor oefenen, reflecteren, toepassen, feedback en herhaling.
Ook iets wat schuurt moet prettig werken
Een mooie vormgeving helpt daarbij.
Sterker nog, die is belangrijk.
Als een leerervaring iemand uitdaagt, verdient die ook een omgeving die logisch en prettig werkt en uitnodigt om verder te gaan. Je wilt niet dat iemand moet nadenken omdat de navigatie onduidelijk is.
Je wilt dat iemand moet nadenken over wat er geleerd moet worden.
Dat is een wezenlijk verschil.
Misschien is dat wel de grootste misvatting rondom online leren.
We proberen leren vaak zo gemakkelijk mogelijk te maken, terwijl blijvende ontwikkeling soms juist ontstaat wanneer iemand nét even wordt uitgedaagd.
Goed leren schuurt soms een beetje.
Niet omdat moeilijk altijd beter is.
Maar omdat echte verandering zelden vanzelf gaat.
Learning Heroes ontwikkelt SaaS LMS/LXP-leerplatformen voor onder andere opleidings- en trainingsbureaus, uitgeverijen, kennisorganisaties en (semi-)overheden die online en blended leren willen aanbieden. Daarbij kijken we niet alleen naar de technologie en content in een leerplatform, maar ook naar de didactiek en UX erachter. Met onder andere e-learning, toetsen, leerpaden, workshops, dashboards, doelgroepen en social learning kunnen verschillende leerervaringen worden ingericht waarin deelnemers niet alleen informatie krijgen, maar ook kunnen oefenen, toepassen, reflecteren en kennis opnieuw tegenkomen. Zo ondersteunt het leerplatform niet alleen het aanbieden van content, maar het leren en ontwikkelen dat een organisatie uiteindelijk wil bereiken.
